Cận cảnh "đống sắt vụn" Gang thép Thái Nguyên chuyển cơ quan điều tra

.
Cận cảnh Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty gang thép Thái Nguyên ban đầu có tổng mức đầu tư 3.843 tỷ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 8.100 tỷ đồng, nhưng đã “đắp chiếu” nhiều năm, trang thiết bị gỉ sét, cơ sở hạ tầng đã đầu tư xuống cấp… 
Cận cảnh Hàng loạt sai phạm trong quá trình thực hiện dự án và trách nhiệm của các bộ, ngành, đơn vị đã được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ.
Cận cảnh Thời điểm TISCO, Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) và Bộ Công Thương xin điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư dự án thì đa số các bộ, ngành được lấy ý kiến đều phản đối, cho rằng thiếu cơ sở.
Cận cảnh Theo Thanh tra Chính phủ, đến thời điểm thanh tra, tổng giá trị TISCO đã thanh toán cho dự án là gần 4.500 tỷ đồng, trong đó chi phí thiết bị hơn 2.100 tỷ đồng, chi phí xây dựng gần 1.000 tỷ đồng... Tổng dư nợ gốc, lãi vay ngân hàng phải trả của dự án là 3.900 tỷ đồng (hiện lãi vay phải trả gần 40 tỷ đồng/tháng). 
Cận cảnh TISCO đã thanh toán cho nhà thầu MCC trên 92% giá trị hợp đồng, nhưng các hạng mục chính của gói thầu EPC đều chưa hoàn thành. Bên cạnh đó, TISCO còn thanh toán thay MCC tiền thuế là 11,6 triệu USD và hơn 4,7 tỷ đồng chi phí bốc xếp bảo quản thiết bị vượt giá trị hợp đồng trong khi nhà thầu Trung Quốc này chưa chuyển đủ thiết bị theo danh mục.
Cận cảnh TISCO thanh toán cho nhà thầu Trung Quốc khi nhà thầu cung cấp nhiều máy móc thiết bị sai khác về xuất xứ, thông số kỹ thuật với giá trị hơn 38 triệu USD. Hiện một số thiết bị được cung cấp đã bị gỉ sét, hư hỏng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng, tiến độ của dự án.
Cận cảnh Thanh tra Chính phủ xác định, chịu trách nhiệm chính trong các sai phạm, khuyết điểm thuộc về TISCO, song 10 bộ, ngành, đơn vị khác cũng có phần trách nhiệm. 
Cận cảnh Thanh tra kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo TISCO, VNS, Bộ Công thương, các cơ quan của Chính phủ kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan.
Cận cảnh Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý về kinh tế hàng nghìn tỷ đồng, trong đó thu hồi 11,6 triệu USD tiền thuế đã nộp hộ MCC; 4,7 tỷ đồng tiền bốc xếp; hơn 3 tỷ đồng và gần 440 nghìn USD chi sai quy định; xử lý số tiền thanh toán sai cho các nhà thầu phụ số tiền hơn 876 tỷ đồng…
Cận cảnh Thanh tra Chính phủ xác định, chịu trách nhiệm chính trong các sai phạm, khuyết điểm thuộc về TISCO, song 10 bộ, ngành, đơn vị khác cũng có phần trách nhiệm. 
Cận cảnh Theo Thanh tra Chính phủ, Bộ Công thương, Tài chính, Kế hoạch - đầu tư, Xây dựng có ý kiến thống nhất trình Thủ tướng điều chỉnh tăng chi phí phần C 15,57 triệu USD từ nguồn dự phòng của dự án không làm tăng tổng mức đầu tư nhưng không đúng với hợp đồng EPC.
Cận cảnh Văn phòng Chính phủ có 2 văn bản trình Phó thủ tướng và thông báo ý kiến của Phó thủ tướng, trong đó có nội dung đồng ý TISCO thanh toán các khoản chi phí trả cho MCC (vật tư và thiết bị hư hỏng bởi gỉ sét, lão hóa do để lưu kho bãi lâu ngày...) không đúng với hợp đồng EPC, quy định pháp luật về đầu tư

4 vụ việc Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển cơ quan điều tra gồm:

- Việc Tổng giám đốc TISCO và một số cán bộ thuộc TISCO, VNS, Bộ Công thương có liên quan trong việc ký các biên bản thoả thuận phân chia công việc; ký hợp đồng giao Vinacon và các nhà thầu phụ thực hiện công việc; thanh toán theo đơn giá điều chỉnh không đúng hợp đồng EPC làm tăng tổng mức đầu tư, gây thất thoát vốn đầu tư.

- Tổng giám đốc TISCO và một số cán bộ liên quan trong việc ký các Phụ lục hợp đồng EPC và một số văn bản tiếp nhận nhiều loại máy móc thiết bị không đúng chủng loại, thông số kỹ thuật, nguồn gốc xuất xứ hàng hoá…

- Tổng giám đốc TISCO và một số cán bộ liên quan trình, phê duyệt và thanh toán nhiều khoản tiền cho MCC và các nhà thầu phụ vi phạm quy định.

- Việc Vinacon lập dự toán theo đơn giá điều chỉnh, báo cáo các bộ, ngành, Thủ tướng thiếu căn cứ; bán thầu hưởng phí trái pháp luật.

Lê Hữu Việt

Nguồn: www.tienphong.vn