Vì sao các căn biệt thự cổ dần bị "xóa sổ"?

.
Vì sao các căn biệt thự cổ dần bị "xóa sổ"? (Thứ Ba, 04/12/2018 | 19:00)
Chỉ tính riêng địa bàn trung tâm TP.HCM, sau năm 1975, Sở Quy hoạch – Kiến trúc thống kê có tổng cộng 1.227 căn biệt thự cổ. Tuy nhiên, có hơn một nửa số này hiện đã bị thế chỗ bởi những tòa nhà cao tầng. Nhiều căn biệt thự cổ khác cũng  đứng trước nguy cơ bị “xoá sổ”.
căn biệt thự cổ
Vì sao các căn biệt thự cổ dần bị "xóa sổ"?

“Ðặc khu di sản” bị thôn tính

Nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến trong nghiên cứu thực trạng các di tích tại TP.HCM cho biết, Sài Gòn trước đây là “đặc khu di sản”. Ông xếp hạng “đặc khu di sản” này là vùng trung tâm Sài Gòn với diện tích rộng hơn 190ha, được bao quanh bởi 4 con đường chính là Võ Thị Sáu - Hai Bà Trưng - Nguyễn Du - Cách Mạng tháng 8. Bên trong “đặc khu di sản” này là một đô thị được người Pháp thiết kế, quy hoạch và xây dựng để trở thành đô thị hoàn chỉnh, bao gồm các khu hành chính, dân cư, khu thương mại, khu vui chơi...

Trong suốt thời gian dài, “đặc khu di sản” này là biểu tượng cho một không gian sống kiểu mẫu khi môi trường sống ở đây luôn được đảm bảo, thuận tiện và hài hòa. Không gian đó đã trở thành giá trị lịch sử, văn hóa và là ký ức của bao người mà giờ đây khó có thể tìm được. “Nhưng hiện nay chúng ta đang bỏ quên những giá trị của không gian này”, ông Tiến chia sẻ sự tiếc nuối khi hàng ngàn căn biệt thự cổ ở khu vực này bị bỏ quên, bị tàn phá.

Đồng tình với nhà nghiên cứu Phúc Tiến, TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM cho rằng, nét độc đáo của những căn biệt thự cổ tại Sài Gòn là kiểu kiến trúc kết hợp Đông - Tây. Những ngôi biệt thự đều có diện tích lớn, được xây dựng bằng các vật liệu bền vững và có không gian phù hợp với sinh hoạt, truyền thống của gia đình người Việt. Tuy nhiên, các di sản này hiện không được bảo tồn đúng mức, nhiều chủ sở hữu chưa có ý thức gìn giữ dẫn đến nhiều di sản bị tàn phá không thương tiếc.

Theo thống kê của Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, đường Nguyễn Đình Chiểu từng có 53 căn biệt thự cổ nhưng nay chỉ còn vỏn vẹn 24 căn; đường Hai Bà Trưng có 40 căn giờ chỉ còn khoảng 20; đường Lê Quý Đôn và Mạc Đĩnh Chi nay chỉ còn 6 trong số 20 căn biệt thự cổ…

vi sao cac can biet thu co dan bi xoa so

Biệt thự Phương Nam 110-112 Võ Văn Tần như báu vật quốc gia từng bị quên lãng.

Phân tích và lý giải về sự “mất tích” của những căn biệt thự cổ, Sở này cho rằng, nguyên nhân một phần nằm ở thủ tục duy tu, tôn tạo vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, khiến đa số các chủ sở hữu làm liều. “Khi cơ quan chức năng phát hiện, nhiều kiến trúc cổ chỉ còn trên giấy, hoặc bị sửa chữa, chắp vá”, đại diện Sở này cho hay.

Thêm vào đó, việc phá dỡ hay cơi nới các biệt thự cổ xuất phát từ lợi ích trước mắt mà những người sống trong biệt thự vì kế sinh nhai. Không ít đại gia bất động sản khi bỏ ra hàng trăm tỷ đồng mua lại các căn biệt thự cổ để nhắm vào tiềm năng gia tăng giá trị của khu đất, sẵn sàng tháo dỡ và đập bỏ để kiếm lợi ích, thay vì hoạt động bảo tồn, tôn tạo. Những chủ sở hữu thật sự mong muốn, đủ tiền bạc, như năng lực bảo tồn, tôn tạo biệt thự cổ là quá ít.

Câu chuyện bảo tồn: Vẫn chỉ là trên giấy

TS - KTS Tô Kiên cho biết, hoạt động bảo tồn các căn biệt thự cổ, nếu tổ chức tốt sẽ là “nồi cơm Thạch Sanh” cho kinh tế, gắn kết được giữa phát triển và bảo tồn. “Những nước có lịch sử phát triển lâu đời và số lượng di sản lớn như Ý, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Nhật Bản... đều có doanh thu rất lớn từ du lịch. Ngay cả như Singapore, dù số lượng di sản không nhiều nhưng chính phủ đã có những biện pháp cấp thiết để bảo tồn và khai thác, tại sao chúng ta lại bỏ phí một nguồn lợi như thế?”, TS Tô Kiên nói.

TS Nguyễn Thị Hậu nêu hai trường hợp để so sánh, đó là Cung điện cổ Wroclaw tại Ba Lan đã được một người Việt mua lại. Cung điện này xây dựng năm 1890, đã bị chiến tranh tàn phá một phần. Tuy nhiên, sau khi bán cho chủ sở hữu mới, người mua phải chấp hành bảo tồn trùng tu theo đúng hiện trạng cũ theo quy định nước sở tại. TS Nguyễn Thị Hậu cho biết, trước đây có một ngôi nhà cổ 237 Nơ Trang Long (Quận Bình Thạnh) đã biến mất và hiện nay ngôi biệt thự Phương Nam số 110- 112 Võ Văn Tần (Quận 3) cũng đang rơi vào cảnh tương tự nếu không sớm có giải pháp.

vi sao cac can biet thu co dan bi xoa so

Biệt thự cổ 237 Nơ Trang Long giờ đã biến mất.

“Do đó nên chăng việc bán những ngôi biệt thự cổ cho những chủ sở hữu có đủ điều kiện về bảo tồn sẽ là giải pháp để gìn giữ? Nhà nước nên có các giải pháp khuyến khích chủ sở hữu sử dụng biệt thự cổ cho các mục đích văn hóa, chia sẻ với chủ sở hữu về việc gìn giữ, bảo tồn”, TS Nguyễn Thị Hậu nêu vấn đề.

Nhà nghiên cứu Phúc Tiến cho rằng, hiện nay với không gian di sản còn lại, chính phủ cần sớm có giải pháp để bảo vệ và phát huy những giá trị kiến trúc, lịch sử và văn hóa. Có thể là xây dựng phố đi bộ, có thể xây dựng một không gian con đường các biệt thự cổ để phát huy các giá trị của di sản của đất nước.

Cũng theo ông Phúc Tiến, “đặc khu di sản” từng là nơi có nhiều căn biệt thự mà nhiều người nổi tiếng đã sống và làm việc như nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, giáo sư Trần Văn Giàu (Đường Phạm Ngọc Thạch), biệt thự Luật sư Nguyễn Hữu Thọ (Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa), Dinh Đại tướng Andre’ Hartemam (Chỉ huy Không quân Pháp vùng Viễn Đông), gia đình nhà văn Marguerite Duras (Tác giả cuốn Người tình), Dinh thự đô đốc Elmo Zumwalt (Đường Võ Văn Tần)… Tất cả những căn biệt thự cổ này sẽ tạo ra nguồn lợi lớn về du lịch nếu được bảo tồn và khai thác đúng đắn.

vi sao cac can biet thu co dan bi xoa so“Mất oan” tiền thuế thu nhập cá nhân vì bán nhà thiếu hiểu biếtThực tế, vì thiếu kiến thức về luật và gặp khó khăn trong việc chứng minh căn nhà rao bán là sở hữu duy nhất, mà có không ít trường hợp người dân đã phải nộp “oan” khoản thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà>>>Xem chi tiết
vi sao cac can biet thu co dan bi xoa soĐường Huỳnh Tấn Phát: Nỗi ám ảnh của dân Sài GònNhiều tháng qua, người dân lưu thông trên đường Huỳnh Tấn Phát (Quận 7, TP.HCM) ngán ngẩm chịu đựng trước cảnh thi công ngổn ngang, đầy bụi bặm và ổ gà, ổ voi nguy hiểm>>>Xem chi tiết
vi sao cac can biet thu co dan bi xoa soTP.HCM: Người dân phấn khởi với kiến nghị bỏ giấy phép xây dựng của HoREAViệc xin phép xây dựng từ lâu nay vẫn là nỗi ám ảnh của người dân ở các đô thị lớn. Do đó, đề xuất của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa qua đã được người dân đón nhận với tâm trạng phấn khởi>>>Xem chi tiết

MuaBanNhaDat theo TBKD

Nguồn: www.muabannhadat.vn